Wie is verantwoordelijk voor schade en waterdicht maken?

De Commissie van Wijzen Wervengebied (CvWW) schrijft in haar advies van april 2021 dat keldereigenaren zelf verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en herstel van hun kelders. Zij dragen daar zelf de kosten van. Dat is anders als de schade is veroorzaakt door het handelen van een ander, bijvoorbeeld de gemeente of een nutsbedrijf.

In dat geval kan de keldereigenaar de schade verhalen op de veroorzaker. Juridisch is het zo dat de keldereigenaar dan moet aantonen dat de schade aan de kelder is veroorzaakt door het onrechtmatige handelen van de veroorzaker.

De commissie benoemt dat schade aan de kelders die ontstaat door het tekortschieten van de gemeente in háár taak, voor rekening van de gemeente moet komen. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de weg en wat daarbij hoort. De gemeente heeft een zorgplicht voor de afvoer van regenwater. Dit is een zogeheten ‘inspanningsverplichting’: dat wil zeggen dat de gemeente niet hoeft te voorkomen dat regenwater het dak van een werfkelder bereikt. Als de gemeente tekortschiet in het onderhoud van de weg en de afvoer van regenwater, kan zij op grond van een onrechtmatige daad aansprakelijk zijn.

De CvWW ziet voor de gemeente een ruime verantwoordelijkheid. Dat is meer een morele of maatschappelijke zorgplicht dan juridische aansprakelijkheid. De middeleeuwse kelders zijn een wezenlijk onderdeel van het wervengebied. Een goede staat van de kelders is essentieel voor het behoud van het erfgoed. De commissie vindt dat een algemeen belang, waarvoor de overheid verantwoordelijk is. De zorgplicht voor het beheer en onderhoud van het overgrote deel van dit erfgoed is een publieke taak.

Er is een regeling voor het herstel van kelders in het wervengebied. De gemeente ontzorgt de keldereigenaar bij het herstelproject en draagt het grootste deel van de kosten. Daarmee ligt de nadruk op vooruitkijken en kelders herstellen, in plaats van achterom kijken en de juridische aansprakelijkheid vaststellen. De keldereigenaar hoeft niet aan te tonen dat schade is ontstaan door toedoen van de gemeente, lees meer hierover bij ‘Samen kelders herstellen’.